Dyskalkulia
Dyskalkulia rozwojowa oznacza specyficzne zaburzenia umiejętności arytmetycznych.
W literaturze można spotkać także inne określenia np.: specyficzne trudności w uczeniu się matematyki, specyficzne trudności arytmetyczne, zaburzenia matematyczne, upośledzenie arytmetyczne itp. Szacuje się, że obecnie średnio około 5% populacji cierpi z powodu dyskalkulii (Oszwa, 2002, s. 8) Dotychczas na terenie Polski nie przeprowadzono analiz epidemiologicznych.
W aktualnie obowiązującej Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 (2000) opublikowanej przez Międzynarodową Organizację Zdrowia, Specyficzne Zaburzenia Umiejętności Arytmetycznych (F 81.2) oznaczają „specyficzne upośledzenie umiejętności arytmetycznych, którego nie da się wyjaśnić wyłącznie ogólnym upośledzeniem umysłowym lub nieadekwatnym procesem nauczania. Upośledzenie to dotyczy raczej podstawowych umiejętności rachunkowych: dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia niż bardziej abstrakcyjnych umiejętności matematycznych potrzebnych do algebry, trygonometrii, geometrii, rachunku różniczkowego lub całkowego.”
Specyficzne Zaburzenia Umiejętności Arytmetycznych rozpoznaje się na podstawie analizy deficytów poznawczych ujawnianych przez dziecko, przy prawidłowym poziomie jego rozwoju intelektualnego i sprzyjających, szerokopojętych warunkach edukacyjnych (Oszwa, 2006, s. 27)
Trudności w uczeniu się matematyki stanowią złożony zespół objawów, na który składa się wiele symptomów cząstkowych. Trudności mogą dotyczyć:
- opanowania liczenia w znaczeniu prostego przeliczania obiektów,
- niskiego poziomu rozumowania matematycznego,
- problemów z czytaniem i zapisem symboli matematycznych,
- trudności z liczeniem i wykonywaniem operacji arytmetycznych zarówno pisemnych jak i pamięciowych,
- błędów o charakterze rewersji (mylenie 6 i 9),
- inwersji (98 i 89),
- opuszczeń,
- przestawień cyfrowych,
- zrozumienia i opanowania zasad i reguł matematycznych,
- posługiwania się pojęciem czasu i jednostkami jego pomiaru,
- zastosowania miar długości,
- ciężaru,
- wielkości,
- posługiwania się pieniędzmi,
- orientacji przestrzennej,
- mylenia stron: lewa-prawa,
- opanowania sekwencyjnego porządku w grach i zabawach,
- gubienia się i dezorientacji podczas gier w zakresie kolejności,
- edukacji muzycznej - kłopoty z odczytywaniem nut (tamże, s.46- 48).
Zgodnie z obowiązującymi definicjami przyjmuje się, że przyczyną specyficznych trudności w nabywaniu umiejętności arytmetycznych są zmiany w strukturze i funkcjach Ośrodkowego Układu Nerwowego (tamże, s. 29).
Specyficzne trudności w uczeniu się matematyki bardzo często współwystępują z trudnościami o charakterze dysleksji rozwojowej. W środowisku naukowym brak jest zgodności co do stosowania określenia „dyskalkulia” w stosunku do dzieci z dysleksją.
W praktyce jednak, dla podkreślenia współwystępowania u danego dziecka specyficznego charakteru trudności w czytaniu i pisaniu oraz liczeniu stosuje się określenia: „dziecko z dysleksją i dyskalkulią” (tamże, s.29).
Praktyka diagnostyczna wskazuje jednak, że trudno jest rozróżnić dzieci z dysleksją i trudnościami w uczeniu się matematyki, będącymi rezultatem czystej dyskalkulii, od trudności z matematyką wynikających z dysleksji (tamże, s. 51).
Literatura:
• ICD-10 Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Rewizja dziesiąta, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne Vesalius, Warszawa 2000.
• U. Oszwa, Dyskalkulia, W: Remedium, nr 2, 2002.
• U. Oszwa, Zaburzenia rozwoju umiejętności arytmetycznych. Problem diagnozy i terapii, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2006.
Opracowała
Karolina Sosin-Pospiszył
