Fonetyzacja
Fonetyzacja - to mówienie czytanego tekstu. Od podstawówki
uczono nas czytać na głos. Teraz mamy zły nawyk mówienia czytanego
tekstu w myślach. Instnieje dużo sposobów oduczenia się tego nawyku,
lecz postarajmy się skupić na jednym (tym najlepszym ;p).
Zacznij od ćwiczenia sprawdzającego, czy powtarzasz w myślach
czytany tekst (przeczytaj ten fragment po cichu, zwracając uwagę, czy
powtarzasz w myślach tekst czy nie - może zdarzyć się, że nie
fonetyzujesz).
Dlaczego nie możesz szybko czytać, jeżeli w myślach
powtarzasz tekst? Otóż możesz zobaczyć wiele słów jednocześnie, ale nie
możesz wypowiedzieć więcej niż jednego w tym samym momencie. Oko jest
szybsze i pojemniejsze niż ucho.
We wstępie znajdziesz informacje
o tym czym jest fonetyzacja i skąd się wzięła, teraz dowiesz się jak co
możesz robić aby nauczyć się czytania bez powtarzania widzianego
tekstu.
Na cały trening składają się dwa ćwiczenia - stukanie i śpiewanie.
Pierwsze
z nich – śpiewanie, zakłócenie mowy i słuchu tłumiące artykulację -
polega na wskazywaniu tekstu w jak najszybszym tempie. W tym czasie,
gdy oczy rejestrują tekst, oglądają dokładnie rozpoznając każde słowo,
w myślach zaś śpiewany dowolną piosenkę, recytujemy wiersz lub liczymy.
Ważne jest to, by mózg nie miał możliwości wypowiadania widzianych
słów, a będzie to możliwe, jeżeli zajmiemy go wypowiadaniem innych.
Rodzaj tekstu nie ma większego znaczenia musi jednak być logiczny i nie
powtarzany automatycznie. Jeśli śpiewamy, to różne piosenki, jeśli
liczymy to zaczynamy od dużej liczby i kontynuujemy. Pamiętamy by
wskazywać tekst jak najszybciej jesteśmy w stanie go oglądać. Ma to
znaczenie dla przyzwyczajania mózgu do szybkosci, wypracowywania
poprawnych nawyków. Wolne tempo uniemożliwia również mimowolne
fonetyzowanie.
Drugie ćwiczenie, czyli stukanie- tłumienie
artykulacji metoda centralnych zakłóceń mowy, angażuje korę ruchową w
lewej półkuli, utrudnia przepływ informacji po dotychczasowych kanałach
i zmusza do powstania nowych, które umożliwią rozumienie bez
konieczności powtarzania tekstu. Ćwiczenie polega na wystukiwaniu prawą
ręką (bo ośrodek mowy i słuchu wykorzystywany podczas czytania znajduje
się w lewej półkuli mózgowej, a ciało z mózgiem połączone jest na
krzyż) odpowiednio dobranego rytmu (dość trudnego do zautomatyzowania)
i wskazywaniu lewą ręką tekstu. Cały czas pamiętamy, by wskazywanie
było możliwie szybkie i dokładne. Rytm czytania został opracowany przez
psychologów zajmujących się techniką szybkiego czytania bez
fonetyzowania. Rytm ten można zapisać za pomocą symboli- alfabetu
Mors’a jako ( . . . . _ _ ) , czyli dwa krótkie uderzenia, przerwa, dwa
krótkie uderzenia, przerwa, długie, przerwa, długie, przerwa i do nowa.
Na
początku treningu poprawne wykonanie ćwiczeń, zwłaszcza stukania, może
być trudne. W pierwszym tygodniu wykonywania tego ćwiczenia, dowodem
poprawności jego wykonania jest niemal zerowe poczucie rozumienia
tekstu. Potem, w miarę upływu ćwiczeń powoli powinno pojawiać się
poczucie rozumienia tekstu od zapamiętywania pojedynczych slów, przez
fragmenty zdań aż do pełnego i świadomego rozumienia tekstu.
Podstawowym warunkiem osiągnięcia sukcesu jest systematyczne
wykonywanie ćwiczeń - dzień po dniu. Każde z ćwiczeń trzeba
bezwzględnie wykonywać codziennie przez 15 minut.
Musisz być również świadomy, że jest to ćwiczenie a nie sposób na czytanie tekstów.
Kolejne etapy treningu wymagają dostosowywania zwiększającego
się dzięki ćwiczeniom pola widzenia do sposobu wskazywania - powinno
być coraz szybsze. Zwracaj uwagę na szybkość, ponieważ od tego zależą
twoje rezultaty treningu. Jeśli od początku szybciej wskazujesz,
osiągniesz wyższe rezultaty.
Pierwszy tydzień pracy z tymi
ćwiczeniami poświęć na bardzo dobre techniczne wykonywanie tego
ćwiczenia, w przypadku stukania staraj się skoordynować ruch obu rąk, w
przypadku śpiewania, pamiętaj o śpiewaniu przez całe 15 minut.
Ćwiczenia
te, by były jak najbardziej efektywne należy wykonywać jedno po drugim.
Już dziś zarezerwuj sobie na nie codziennie 30 minut. Po wykonaniu
każdego staraj się zastanowić nad tym, ile zrozumiałeś. Wynotowuj
zapamiętane słowa.
Początkowo wybieraj pozycje nieciekawe dla
siebie, dotyczące nieznanej tematyki. Ułatwi ci to poprawne wykonanie
ćwiczenia. Przy bardzo interesujących tekstach możesz chcieć od razu
poznać treść a poprawnie wykonywane ćwiczenie, nie umożliwi ci jeszcze
tego w pierwszym tygodniu zwalczania fonetyzacji. Z biegiem czasu i
zaawansowania w treningu należy będziesz zmieniać rodzaj lektur na
bardziej interesujące, ich treść będzie cię motywować do zwiększania
ilości zapamiętywanych informacji. Ale to dopiero w kolejnym tygodniu.
Wykonaj oba ćwiczenia - 15 minut „śpiewania” i 15 minut „wystukiwania”.
