Czytać dobrze i czytanie polubić
Szybkie, ciche czytanie ze zrozumieniem stanowi podstawę
samokształcenia, jest pojęciem podstawowym nie tylko w przypadku nauki
języka, ale i w całym procesie nauczania. Czytają dziś wszyscy, ale nie
wszyscy potrafią czytać. Mało kto umie robić to efektywnie: szybko,
uważnie, z zachowaniem wysokiego poziomu rozumienia. Czytać efektywnie
to znaczy szybko zdobywać, selekcjonować i przyswajać potrzebne
informacje, a dzięki temu szybko się uczyć.
Technika przyspieszonego czytania połączona z nowoczesnymi technikami
notowania oraz studiowania informacji jest przydatna nie tylko uczniom
i studentom, ale i ludziom stale się doskonalącym W czasach, gdy
najważniejszym kapitałem w państwie są jego zasoby ludzkie i od nich
zależy gospodarczy rozwój danego kraju, społeczeństwo musi stać się
społeczeństwem kształcącym się , a czytanie nadal jest jednym z
najczęstszych sposobów zdobywania wiedzy. W Stanach Zjednoczonych
władze wielu uniwersytetów, rozumiejąc, iż koniecznym warunkiem
utrzymania właściwego poziomu nauki jest wysoka sprawność w czytaniu,
egzaminują nowo przyjętych studentów pod kątem cichego czytania ze
zrozumieniem, słabszych kierują na kilkutygodniowe przeszkolenie, po
którym następuje, nie tylko poprawa prędkości czytania o co najmniej
50% ale również widoczna poprawa rozumienia.
Żyjemy w czasie ogromnego rozwoju nauki, w którym niemal każdy
człowiek wielokrotnie, w ciągu swojego życia, zostanie zmuszony do
zmiany rodzaju wykonywanej pracy, czyli innymi słowy do
przekwalifikowania się. Prognozuje się, iż ludzie wykształceni, chcący
utrzymać prace, będą musieli w ciągu życia 5-6 razy zmieniać miejsce
zatrudnienia, przy jednoczesnej zmianie zawodu, nierzadko na
specjalizację dziś jeszcze nie znaną. Każda taka zmiana wymagać będzie
zdobycia dodatkowego wykształcenia, nowych umiejętności i nowej wiedzy,
czyli dokształcania, a ono nie istnieje bez czerpania informacji z
najnowszej literatury fachowej. Technika staje się coraz bardziej
zaawansowana, coraz rzadziej potrzebni będą niewykwalifikowani,
przyuczani do zawodu robotnicy, zastąpią ich ludzie wykształceni i
potrafiący sami uzupełniać luki w własnej wiedzy. Szybki postęp w nauce
i technice powoduje, że co rok około 10% informacji się dezaktualizuje.
Kuzniecow już 25 lat temu podawał, że gdybyśmy codziennie z prędkością
300 słów na minutę (około 1 strona w książce) przez pół godziny
czytali, to w ciągu 60 letniego życia, przeczytalibyśmy około 3 tysięcy
tomów, a w tym samym czasie napisanych zostałoby ponad 50 milionów
nowych . Znaczy, to że czytając w "normalnym", przeciętnym tempie, nie
jesteśmy w stanie śledzić literatury na bieżąco.
Szybkość napływu informacji oraz potrzeba jej ciągłego odnawiania
sprawiają, że współczesny człowiek, chcąc nadążać za zmieniającą się
rzeczywistością, musi stale pogłębiać swoją wiedzę. Suma informacji
przyswojona dziś przez nastolatka jest większa niż wiedza uczonego
przed kilkoma wiekami, a zasób wiadomości zdobywany podczas
kilkuletnich studiów wyższych w kilka lat po ich ukończeniu staje się
już nieaktualny. Musimy zatem nauczyć się czytać jak najszybciej. Eve
Malmquist podaje, że szybkość czytania można zwiększyć o 50% bez obawy
o zrozumienie treści, a nawet z większym zrozumieniem, gdyż szybsze
czytanie sprzyja koncentracji. Naukę szybkiego czytania rozpoczynać
wtedy, gdy uczniowie są już świadomi potrzeby sprawnego czytania, czyli
około 11-14 roku życia.
Pierwsze badania nad przyspieszonym
czytaniem prowadzono już pod koniec XIX wieku. W drugiej połowie XX
wieku Tony Buzan, popularyzator szybkiego czytania, opierając się na
wynikach wcześniejszych prac oraz własnych eksperymentach, zauważył iż
istnieje możliwość podniesienia szybkości czytania przynajmniej do
poziomu dwukrotności obecnego tempa, a w dalszej perspektywie do
wartości 1000 słów na minutę. Powołuje się również na wyniki badań
amerykańskiej badaczki Evelyn Wood, z których wynika, ze po
przekroczeniu granicy 400 słów na minutę, zrozumienie może być nadal
utrzymane na wysokim poziomie. Ludzki mózg potrafi, w krótkim czasie
przyswoić ogromne ilości informacji, ograniczenie stanowią jedynie
możliwości narządu wzroku.
Badania wykazują, że wielu ludzi
dorosłych czyta z prędkością około 200-250 słów na minutę, a i niższe
wyniki nie należą do rzadkości, dzieci z klas 4-6 szkoły podstawowej
czytają 120-150 słów na minutę, gimnazjaliści 150-170, a licealiści
170-200. Jest to spowodowane przerwaniem nauki techniki czytania.
Możemy czytać znacznie szybciej- 1000, 2000 słów w ciągu jednej minuty.
Technika sprawnego czytania wymaga niezmiennych zasad, jeśli je poznamy
- zaczniemy czytać szybciej o około 50%, jeśli zaś zaczniemy je
wykorzystywać i udoskonalać, to 3-5-krotnie przyspieszymy czytanie,
zachowując ten sam poziom zrozumienia.
Każdy jest w stanie
opanować tę umiejętność. Nie ma przeciwwskazań, jeśli chodzi o
dyslektyków. Szybkiego czytania mogą nauczyć się także dorośli.
Uczniowie mają specjalne podręczniki, w których wbrew pozorom nie ma
zbyt dużo tekstów, ale jest dużo ćwiczeń doskonalących pamięć,
poszerzających pole widzenia, wygładzających pracę oka. Programy
powstały na podstawie badań, które były robione w Polsce, Rosji i
Anglii.
Szkoły szybkiego czytania stają się coraz bardziej
popularne, a rodzice i rady pedagogiczne coraz częściej przekonują się
do tej metody. Szczególnie w świecie, w którym zdobywanie informacji
staje się jedną z ważniejszych dziedzin życia każdego człowieka, a bez
wybiórczego traktowania materiału i czytania ze zrozumieniem nikt nie
może się obejść. Żeby być na czasie, trzeba dużo i szybko czytać.
Dlatego narodziła się nowa metoda, która jest bardziej efektywna -
szybkie czytanie.
W ostatnim dziesięcioleciu w Polsce powstało wiele
niepublicznych szkół szybkiego czytania, oferujących ogromne możliwości
rozwoju. Nie są one wymysłem współczesnym. Z historii wiemy, że szybko
czytał J. F. Kennedy, z którego inicjatywy w Stanach Zjednoczonych
przez kurs szybkiego czytania przeszli prawie wszyscy członkowie
Senatu.
Co robić, by czytać efektywniej = szybciej + z większym zrozumieniem.
-
Czytając nie wracaj do już przeczytanych słów; czytasz wolno, bo czytasz te same słowa po kilka razy. Pomagaj sobie używając wskaźnika.
-
Staraj się jednym spojrzeniem obejmować więcej niż jedno słowo.
-
Pracuj nad swoją pamięcią. Po przeczytaniu partii materiału - zrób podsumowanie.
-
Naucz się koncentracji na tekście.
-
Czytaj w myślach i staraj się nie wypowiadać widzianych słów.
Stosując się do tych wskazówek zaczniesz czytać szybciej, ale nie
bardzo szybko, by opanować umiejętność szybkiego czytania z prędkością
powyżej 500 słów na minutę musisz przejść przez specjalistyczny
trening, trwający od 3 - 6 tygodni. Można skorzystać ze szkolenia w
Centrum Wspomagania Rozwoju Osobowości gdzie odbywają się w tym
zakresie zajęcia dla dzieci , młodzieży i dorosłych.
Oprócz szkoleń szybkiego czytania można jeszcze wybrać program "S. O.
S. dla ucznia", obejmujący techniki efektywnej nauki- sposoby na
zapamiętywanie dużych partii materiału, efektywne notowanie a także
studiowanie obszernych podręczników.
